w Niepublicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej You First
Wersja skrócona dla dzieci i młodzieży: Standardy ochrony małoletnich dla dzieci
Dokument do pobrania: Standardy ochrony małoletnich (PDF)
PODSTAWY PRAWNE
Standardy Ochrony Małoletnich opracowano na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w szczególności:
- ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich;
- ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej;
- ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw;
- ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny;
- ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy;
- ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w zakresie mającym zastosowanie do działalności Poradni;
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (RODO);
- ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych;
- rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”;
- konwencji o prawach dziecka;
- konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.
WSTĘP
Dobro, bezpieczeństwo i poszanowanie godności dzieci korzystających z pomocy Niepublicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej You First są nadrzędną wartością wszelkich działań podejmowanych przez personel Poradni.
Poradnia realizuje zadania diagnostyczne, terapeutyczne i wspierające (w tym Wczesne Wspomaganie Rozwoju) zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zasadami etyki zawodowej oraz posiadanymi kompetencjami. Niedopuszczalne jest stosowanie wobec dziecka jakiejkolwiek formy przemocy.
Niniejsze Standardy określają zasady zapobiegania krzywdzeniu dzieci, procedury reagowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa małoletnich oraz zakres odpowiedzialności personelu Poradni.
Standardy są udostępniane w pełnej wersji personelowi Poradni oraz rodzicom i opiekunom prawnym. Dokument udostępnia się również na stronie internetowej Poradni oraz w widocznym miejscu w jej lokalu. Udostępnia się również wersję skróconą Standardów, przeznaczoną dla małoletnich, dostosowaną do ich wieku, potrzeb i możliwości rozumienia.
ROZDZIAŁ I
Obszary Standardów Ochrony Małoletnich
§1
Standardy Ochrony Małoletnich obejmują cztery obszary:
I. Polityka ochrony małoletnich
- zasady bezpiecznej rekrutacji personelu Poradni,
- zasady bezpiecznych relacji personel – dziecko,
- zasady reagowania na podejrzenie krzywdzenia dziecka,
- zasady ochrony wizerunku i danych osobowych dzieci,
- zasady bezpiecznego korzystania z mediów elektronicznych.
II. Personel Poradni
- obowiązki pracowników w zakresie ochrony małoletnich,
- zasady szkolenia personelu w zakresie rozpoznawania krzywdzenia dzieci,
- zasady współpracy z rodzicami/opiekunami oraz instytucjami pomocowymi.
III. Procedury interwencyjne
- postępowanie w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez osoby trzecie,
- postępowanie w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez personel Poradni,
- dokumentowanie i przekazywanie informacji właściwym instytucjom.
IV. Monitoring
- okresowa weryfikacja Standardów,
- prowadzenie rejestru zgłoszeń i działań interwencyjnych.
ROZDZIAŁ II
Słowniczek pojęć
§2
- Dziecko / małoletni – osoba, która nie ukończyła 18. roku życia.
- Krzywdzenie dziecka – każde działanie lub zaniechanie naruszające dobro dziecka, w tym przemoc fizyczna, psychiczna, seksualna lub zaniedbanie.
- Personel Poradni – każda osoba zatrudniona lub współpracująca z Poradnią, niezależnie od formy zatrudnienia.
- Opiekun dziecka – rodzic lub inna osoba uprawniona do reprezentowania dziecka.
- Dyrektor Poradni – osoba uprawniona do podejmowania decyzji organizacyjnych i interwencyjnych.
ROZDZIAŁ III
Dzieci do 3. roku życia oraz dzieci niesamodzielne
§3
- Standardy obowiązują również dzieci do 3. roku życia oraz dzieci niemówiące lub niesamodzielne, korzystające z pomocy Poradni, w tym w ramach Wczesnego Wspomagania Rozwoju oraz diagnozy psychologiczno-pedagogicznej.
- Personel Poradni zachowuje szczególną czujność wobec sygnałów niewerbalnych dziecka.
- Badania i zajęcia odbywają się co do zasady w obecności rodzica/opiekuna prawnego.
- Dopuszcza się czasowe przebywanie dziecka w gabinecie bez stałej obecności rodzica, jeżeli:
- wynika to z metodyki diagnozy lub terapii,
- służy dobru dziecka,
- rodzic/opiekun został o tym poinformowany i wyraził zgodę.
- Rodzic/opiekun pozostaje w tym czasie na terenie Poradni i ma możliwość wejścia do gabinetu.
- Kontakt fizyczny z dzieckiem jest dopuszczalny wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji działań diagnostycznych lub terapeutycznych i zgodnym z zasadami etyki zawodowej.
ROZDZIAŁ IV
Zasady reagowania na podejrzenie krzywdzenia dziecka
§4
- Każdy członek personelu, który poweźmie podejrzenie krzywdzenia dziecka lub uzyska informację o takim zdarzeniu, jest zobowiązany niezwłocznie podjąć działania odpowiednie do sytuacji, z uwzględnieniem bezpieczeństwa dziecka.
- W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dziecka należy niezwłocznie wezwać odpowiednie służby ratunkowe, w szczególności pod numerem alarmowym 112.
- Pracownik przekazuje informację o zdarzeniu Dyrektorowi Poradni lub osobie wyznaczonej do przyjmowania zgłoszeń. W przypadku podejrzenia dotyczącego Dyrektora Poradni zgłoszenie przekazuje się osobie wyznaczonej do zastępczego przyjmowania zgłoszeń.
- Zgłoszenie dokumentuje się w formie notatki służbowej, zawierającej datę sporządzenia notatki, datę i okoliczności zdarzenia, źródło informacji, opis zaobserwowanych sygnałów oraz podjęte działania.
- Osoba odpowiedzialna za interwencję dokonuje oceny sytuacji i podejmuje działania adekwatne do charakteru podejrzenia, z uwzględnieniem obowiązku zawiadomienia właściwych organów.
- W zależności od okoliczności sprawy podejmuje się działania polegające w szczególności na: a) zapewnieniu dziecku bezpieczeństwa; b) udzieleniu mu odpowiedniego wsparcia; c) zawiadomieniu policji lub prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, jeżeli zachodzą ku temu podstawy; d) zawiadomieniu sądu opiekuńczego, jeżeli wymaga tego sytuacja dziecka; e) podjęciu działań przewidzianych w procedurze „Niebieskie Karty”, jeżeli spełnione są ustawowe przesłanki.
- W przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka przez członka personelu Poradni należy niezwłocznie podjąć działania zabezpieczające dziecko, a osobę, której dotyczy zgłoszenie, odsunąć od kontaktu z dzieckiem, jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów.
- Jeżeli podejrzenie dotyczy Dyrektora Poradni, zgłoszenie przyjmuje osoba wyznaczona do tego celu, a działania podejmowane są bez udziału osoby, której dotyczy podejrzenie.
- Wszystkie działania interwencyjne dokumentuje się i przechowuje w sposób zapewniający poufność oraz ochronę danych osobowych dziecka.
§4a
Działania podejmowane na rzecz bezpieczeństwa i wsparcia dziecka
Działania podejmowane w przypadku potwierdzenia lub uzasadnionego podejrzenia krzywdzenia dziecka mogą obejmować w szczególności:
- podjęcie przez Poradnię działań w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do właściwych instytucji,
- udzielenie dziecku wsparcia psychologicznego lub pedagogicznego w ramach kompetencji Poradni,
- przekazanie rodzicom lub opiekunom prawnym informacji o możliwościach uzyskania specjalistycznej pomocy,
- w razie potrzeby skierowanie dziecka do odpowiedniej instytucji pomocowej, w szczególności do ośrodka pomocy społecznej, poradni zdrowia psychicznego, centrum interwencji kryzysowej lub innych placówek specjalistycznych.
Plan pomocy dziecku dokumentowany jest w Karcie interwencji.
§4b
Procedura „Niebieskiej Karty”
- Procedura „Niebieskie Karty” jest wszczynana w przypadkach i na zasadach określonych w obowiązujących przepisach prawa.
- Jeżeli członek personelu uzyska informację wskazującą na podejrzenie stosowania przemocy domowej wobec dziecka, niezwłocznie przekazuje ją osobie odpowiedzialnej za przyjmowanie zgłoszeń, z zastrzeżeniem obowiązku samodzielnego działania w sytuacjach wymagających niezwłocznej interwencji.
- Formularz „Niebieska Karta – A” wypełnia osoba uprawniona do wszczęcia procedury, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wszczęcie procedury nie może być uzależnione od uzyskania wewnętrznej zgody Dyrektora Poradni, jeżeli osoba uprawniona jest zobowiązana do podjęcia tych czynności.
- Poradnia współpracuje z właściwymi instytucjami w zakresie wynikającym z przepisów prawa i swoich kompetencji. Podejmowane czynności dokumentuje się z zachowaniem poufności i ochrony danych osobowych.
§4c
W przypadkach szczególnie poważnych, dotyczących w szczególności przemocy fizycznej, psychicznej lub seksualnej wobec dziecka, Dyrektor Poradni może powołać zespół interwencyjny w celu ustalenia dalszych działań pomocowych.
ROZDZIAŁ V
Ochrona wizerunku i danych osobowych dzieci
§5
- Poradnia zapewnia ochronę wizerunku i danych osobowych dzieci zgodnie z przepisami RODO.
- Utrwalanie i publikowanie wizerunku dziecka wymaga pisemnej zgody rodzica/opiekuna prawnego.
- Zgoda na publikację wizerunku jest dobrowolna, określa cel publikacji i nie warunkuje korzystania z usług Poradni.
ROZDZIAŁ VI
Zasady bezpiecznego korzystania z internetu i mediów elektronicznych
§6
- W Niepublicznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej You First internet oraz urządzenia elektroniczne wykorzystywane są wyłącznie do celów związanych z realizacją działań diagnostycznych, terapeutycznych oraz organizacyjnych Poradni.
- Personel Poradni korzysta z internetu i narzędzi cyfrowych w sposób bezpieczny, zgodny z przepisami prawa oraz zasadami ochrony danych osobowych.
- Zabrania się udostępniania dzieciom treści nieodpowiednich do ich wieku lub mogących naruszać ich dobro.
- Personel Poradni nie nawiązuje prywatnych kontaktów z dziećmi za pośrednictwem mediów społecznościowych, komunikatorów internetowych ani innych prywatnych kanałów komunikacji.
- Kontakt elektroniczny dotyczący spraw związanych z pomocą dziecku odbywa się wyłącznie za pośrednictwem rodziców lub opiekunów prawnych.
- Publikowanie wizerunku dziecka lub informacji umożliwiających jego identyfikację w internecie wymaga uprzedniej pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego.
- W przypadku uzyskania informacji o zagrożeniu bezpieczeństwa dziecka w internecie personel Poradni podejmuje działania zgodnie z procedurami ochrony małoletnich oraz informuje Dyrektora Poradni.
- W przypadku ujawnienia cyberprzemocy, kontaktu dziecka z osobą zagrażającą jego bezpieczeństwu lub dostępu do treści szkodliwych personel dokumentuje zgłoszenie i podejmuje działania adekwatne do sytuacji.
- Personel nie wykorzystuje prywatnych urządzeń i kont do przesyłania dokumentacji zawierającej dane dzieci, chyba że odbywa się to w sposób zgodny z obowiązującymi zasadami bezpieczeństwa i ochrony danych.
- Zdjęcia, nagrania i materiały dotyczące dziecka nie mogą być przechowywane ani udostępniane w sposób umożliwiający dostęp osobom nieuprawnionym.
ROZDZIAŁ VII
Monitoring i przepisy końcowe
§7
- Standardy podlegają ocenie i weryfikacji nie rzadziej niż raz na 2 lata. Wyniki oceny dokumentuje się w formie notatki zawierającej datę przeprowadzenia oceny, jej najważniejsze ustalenia oraz informację, czy Standardy wymagają zmian.
- Rodzice i opiekunowie prawni mogą zgłaszać uwagi i propozycje zmian dotyczące Standardów ustnie lub pisemnie Dyrektorowi Poradni.
- Dokument wchodzi w życie z dniem podpisania przez Dyrektora Poradni.
- Personel Poradni potwierdza zapoznanie się ze Standardami podpisem.
ZAŁĄCZNIKI
Załącznik nr 1
Zasady bezpiecznej rekrutacji personelu
Niepubliczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna You First
- Dyrektor Poradni przed nawiązaniem współpracy lub zatrudnieniem osoby mającej kontakt z małoletnimi weryfikuje jej kwalifikacje zawodowe, doświadczenie oraz predyspozycje do pracy z dziećmi.
- Każda osoba pracująca z dziećmi, niezależnie od formy zatrudnienia, podlega sprawdzeniu w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.
- Przed dopuszczeniem osoby do działalności związanej z małoletnimi Poradnia weryfikuje spełnienie wymogów dotyczących niekaralności, w tym uzyskuje informację z Krajowego Rejestru Karnego oraz dokumenty i oświadczenia dotyczące niekaralności za granicą, zgodnie z zakresem i na zasadach określonych w obowiązujących przepisach prawa.
- Weryfikacja jest przeprowadzana przed dopuszczeniem danej osoby do działalności związanej z małoletnimi, a jej przeprowadzenie jest dokumentowane.
- Dokumentacja rekrutacyjna przechowywana jest zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych.
Załącznik nr 2
Zasady bezpiecznych relacji personelu Poradni z dziećmi
- Relacje personelu Poradni z dziećmi opierają się na szacunku, empatii oraz poszanowaniu granic dziecka.
- Działania diagnostyczne i terapeutyczne są prowadzone w sposób jawny, profesjonalny i możliwy do odtworzenia.
- Kontakt fizyczny z dzieckiem jest dopuszczalny wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji działań diagnostycznych lub terapeutycznych oraz adekwatnym do wieku i potrzeb dziecka.
- Personelowi zabrania się zawstydzania, poniżania, zastraszania, dyskryminowania i stosowania kar wobec dzieci, a także nawiązywania relacji z dzieckiem, które naruszają granice zawodowe lub mogą prowadzić do jego wykorzystania. Każdy kontakt fizyczny musi być uzasadniony potrzebami dziecka, adekwatny do sytuacji i respektujący jego godność.
- W pracy z dziećmi do 3. roku życia personel zachowuje szczególną ostrożność oraz współpracuje z rodzicami/opiekunami.
Załącznik nr 3
Karta interwencji
Imię i nazwisko dziecka: ………………………………………………….
Data urodzenia: ………………………………………………….
Opis zdarzenia / powód interwencji: ……………………………………………………………………
Osoba zgłaszająca: ……………………………………………………………………
Opis podjętych działań: ……………………………………………………………………
Decyzje Dyrektora Poradni: ……………………………………………………………………
Podpis osoby sporządzającej: ………………………. Data sporządzenia karty: ……………..
Załącznik nr 4
Zasady ochrony wizerunku i danych osobowych dzieci
- Poradnia przetwarza dane osobowe dzieci wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji zadań diagnostycznych, terapeutycznych i administracyjnych.
- Utrwalanie oraz publikowanie wizerunku dziecka wymaga uprzedniej pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego.
- Zabrania się udostępniania danych osobowych i wizerunku dzieci osobom trzecim bez podstawy prawnej.
Załącznik nr 5
Ankieta monitorująca realizację Standardów Ochrony Małoletnich
| Pytanie | Tak | Nie | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Czy znasz Standardy Ochrony Małoletnich obowiązujące w Poradni? | |||
| Czy zapoznałeś/-aś się z treścią dokumentu? | |||
| Czy potrafisz rozpoznać symptomy krzywdzenia dziecka? | |||
| Czy wiesz, jak reagować w sytuacji podejrzenia krzywdzenia dziecka? | |||
| Czy zaobserwowałeś/-aś naruszenie Standardów? | |||
| Jeśli tak – jakie? | |||
| Czy masz uwagi lub propozycje zmian? |
Załącznik nr 6
Wykaz instytucji pomocowych
| Instytucja | Zakres pomocy | Kontakt |
|---|---|---|
| Policja | Interwencje w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia | 112 |
| Ośrodek Pomocy Społecznej | Pomoc rodzinie, procedura Niebieskiej Karty | wg miejsca zamieszkania |
| Sąd Rejonowy – Wydział Rodzinny i Nieletnich | Ochrona praw dziecka | wg właściwości miejscowej |
| Centrum Interwencji Kryzysowej | Pomoc psychologiczna i kryzysowa | lokalne |
| Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży | Wsparcie emocjonalne | 116 111 |

